Trends in vrijwilligerswerk: 3 lessen voor jouw organisatie

Vrijwilligerswerk verandert. Mensen willen zich nog steeds graag inzetten voor een ander of voor de samenleving, maar de manier waarop ze dat willen doen verandert. Zo willen vrijwilligers zich vaker flexibel en incidenteel inzetten en spelen persoonlijke wensen een steeds belangrijkere rol.

Op 7 september gaf Huub van Dommelen van Kenniscentrum Vrijwilligers een webinar over trends in vrijwilligerswerk. Deelnemers gingen met elkaar in gesprek over de ontwikkelingen die we zien en vooral over de vraag: wat betekenen deze trends voor organisaties die met vrijwilligers werken?

Juist die gezamenlijke discussie leverde waardevolle inzichten op. Door ervaringen en ideeën met elkaar uit te wisselen, kwamen we samen tot drie belangrijke lessen voor organisaties die met vrijwilligers werken.

Les 1: Werk met structurele én incidentele vrijwilligers

Het is natuurlijk prettig als je vrijwilligers vindt die zich voor langere tijd en op vaste momenten aan jouw organisatie willen verbinden. Maar steeds meer mensen willen zich juist flexibel of incidenteel inzetten.

Lukt het daardoor minder goed om voldoende structurele vrijwilligers te vinden? Kijk dan niet alleen naar hoe je meer vaste vrijwilligers kunt werven, maar pas ook de manier waarop je het vrijwilligerswerk organiseert aan.

Een mogelijkheid is het opzetten van een flexpool. Daarin verzamel je mensen die best vrijwilligerswerk willen doen, maar niet iedere week op een vast moment beschikbaar zijn. Wanneer je extra hulp nodig hebt, kun je deze groep benaderen.

Zo maak je vrijwilligerswerk toegankelijk voor een grotere groep mensen.

Zoek dus niet alleen vrijwilligers die passen bij hoe je het vrijwilligerswerk nu hebt georganiseerd, maar organiseer het vrijwilligerswerk ook zo dat het past bij de vrijwilliger van nu.

Les 2: Sluit aan bij de behoeften van de vrijwilliger

Dé vrijwilliger bestaat niet. Vrijwilligers verschillen enorm in wat ze zoeken in vrijwilligerswerk.

De één wil zich iedere week op een vast moment inzetten, terwijl de ander juist af en toe iets wil doen. De één vindt het leuk om zich te ontwikkelen, nieuwe dingen te leren en telkens andere taken op te pakken. Een ander vindt het juist prettig om steeds dezelfde, vertrouwde taak uit te voeren.

Probeer daarom te achterhalen: wat wil deze vrijwilliger? En kijk vervolgens hoe je daar binnen jouw organisatie zoveel mogelijk bij kunt aansluiten.

Dat vraagt soms om maatwerk. Niet iedere vrijwilliger hoeft hetzelfde takenpakket, dezelfde verantwoordelijkheid of dezelfde vorm van begeleiding te krijgen.

Door rekening te houden met persoonlijke wensen en behoeften vergroot je de kans dat vrijwilligers met plezier hun werk doen en zich betrokken blijven voelen bij je organisatie.

Organiseer vrijwilligerswerk dus niet alleen vanuit wat jouw organisatie nodig heeft, maar ook vanuit wat de vrijwilliger zoekt.

Les 3: Uit je waardering én durf daarin te differentiëren

Waardering is voor iedere vrijwilliger belangrijk. Laat merken dat je blij bent met de tijd en energie die iemand in jouw organisatie steekt. Dat geldt voor iemand die één keer per jaar helpt net zo goed als voor iemand die iedere week actief is.

Maar waardering hoeft niet voor iedere vrijwilliger precies hetzelfde te zijn.

Als je werkt met een combinatie van structurele en incidentele vrijwilligers, mag je ook differentiëren in de manier waarop je waardering uit. Een vrijwilliger die zich iedere week inzet, levert nu eenmaal een andere bijdrage dan iemand die één keer per jaar bij een activiteit helpt.

Tijdens het webinar kwam deelnemer Vivian met een mooi praktijkvoorbeeld. Bij haar organisatie krijgen structurele vrijwilligers en medewerkers met Kerst een kaartje, een kleine attentie én een cadeaubon. Incidentele vrijwilligers ontvangen het kaartje en de kleine attentie, maar niet de cadeaubon.
Tegelijkertijd worden de incidentele vrijwilligers nadrukkelijk bij de organisatie betrokken. Ze krijgen bijvoorbeeld wel een uitnodiging voor het jaarlijkse etentje en een vrijwilligersdag. Ook kunnen ze deelnemen aan trainingen die de organisatie aanbiedt. Bij jubilea worden de incidentele vrijwilligers niet meegenomen.

Het praktijkvoorbeeld van Vivian laat mooi zien dat waarderen en differentiëren prima samen kunnen gaan. Iedere vrijwilliger krijgt waardering en wordt betrokken bij de organisatie, maar de vorm van waardering kan verschillen afhankelijk van de aard en omvang van de inzet.

Dat verschil is ook goed uit te leggen. Het betekent niet dat de ene vrijwilliger als persoon belangrijker is dan de andere. Je laat de waardering aansluiten bij de bijdrage die iemand levert.

Waardeer dus iedere vrijwilliger, maar wees niet bang om verschil te maken in de manier waarop je die waardering laat blijken.

Vrijwilligerswerk verandert: verander mee

De drie lessen die tijdens het webinar naar voren kwamen, hebben één gemene deler:

Kijk niet alleen vanuit je organisatie naar vrijwilligerswerk, maar kijk ook vanuit de vrijwilliger.

Maak ruimte voor structurele én incidentele inzet, probeer aan te sluiten bij individuele behoeften en pas ook je waardering daarop aan.

Dat is misschien wel de belangrijkste waarde van zo’n webinar: niet alleen naar trends kijken, maar met elkaar bespreken wat die ontwikkelingen in de dagelijkse praktijk betekenen.

Meer weten over de trends in vrijwilligerswerk?

Wil je weten welke ontwikkelingen er achter deze lessen zitten?
Bekijk of beluister dan de podcast Trends in vrijwilligerswerk met Huub van Dommelen. Daarin bespreekt Huub de belangrijkste trends van nu die invloed hebben op het organiseren van vrijwilligerswerk.

> Ben je vrijwilligers coördinator en zoek je een betaalbare én praktisch ingestoken cursus?
Bekijk ons Najaars Cursusaanbod, misschien zit er ook iets voor jou bij!

Met dit artikel wil Kenniscentrum Vrijwilligers | VrijwilligersAanZet praktische tips geven voor het organiseren van vrijwilligersinzet. Wil je onze gratis nieuwsbrief ontvangen? > Schrijf je hier in.