Of vrijwilligers na de crisis weer terugkeren? Dat wordt spannend.

De coronacrisis heeft een gat geslagen in het vrijwilligersbestand van veel organisaties. Nooit eerder staken zo weinig mensen de handen uit de mouwen. Tegelijkertijd onderstreepte de crisis het belang van naar elkaar omkijken. Of vrijwilligers na de coronacrisis weer terugkeren? ‘Dat wordt spannend’

Het coronajaar was ‘rampzalig’ voor de deelname aan het vrijwilligerswerk, meldt de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV). De cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek spreken boekdelen: zei in 2019 nog 47,7 procent van de Nederlanders zich ten minste één keer in het jaar vrijwillig te hebben ingezet, in het laatste kwartaal van vorig jaar was dit gehalveerd tot 22 procent.

Nooit eerder staken zo weinig mensen de handen uit de mouwen. In de meeste gevallen noodgedwongen: door de coronacrisis kwamen veel activiteiten stil te liggen. Festivals werden geannuleerd, sportevenementen en natuuractiviteiten afgeblazen.

Nu het leven langzaam weer op gang komt, zitten sommige organisaties met hun handen in het haar. Ze zijn voor hun voortbestaan afhankelijk van vrijwilligers. En het is nog maar de vraag of die terugkeren op hun oude post.

‘Het is spannend hoe dit zich gaat ontwikkelen’, zegt Joost van Alkemade, directeur van de NOV. ‘Tijdens de coronacrisis is de afstand tot de activiteit groter geworden. Ik kan me ontzettend goed voorstellen dat er een groep vrijwilligers is die denkt: het is mooi geweest.’

Tegelijkertijd onderstreept de crisis volgens Van Alkemade het belang van naar elkaar omkijken. Net zoals tijdens de vluchtelingencrisis in 2015, toen Nederlanders spontaan kleren en speelgoed voor Syrische nieuwkomers begonnen in te zamelen, ontstonden tijdens de pandemie tal van informele initiatieven. ‘Mensen die elkaar voorheen nooit aankeken in het portiek, belden bij elkaar aan: kan ik iets voor u doen? Door het gevoel van urgentie werd de bereidheid groter om iets voor een ander te doen.’

Waar de meeste organisaties als gevolg van stilliggende activiteiten een afname zagen, konden organisaties in de maatschappelijke dienstverlening juist rekenen op méér vrijwilligers. Zo kreeg het Rode Kruis er het afgelopen jaar 5,5 duizend bij. ‘Voorheen kenden veel mensen ons vanwege ons werk in verre oorden’, zegt woordvoerder Naomi Nolte. ‘Maar tijdens de pandemie heeft men in deze grootste noodhulpactie sinds de Watersnoodramp kunnen zien en ervaren wat het Rode Kruis in noodsituaties kan betekenen voor mensen, ver weg en dichtbij.’

Dat brengt ook een gevaar met zich mee: zwakt het gevoel van urgentie af, dan kan dit betekenen dat een deel van de vrijwilligers aftaait. ‘Het is daarom van belang dat organisaties goed nadenken hoe ze mensen kunnen blijven betrekken’, zegt Van Alkemade. ‘En voor organisaties die leunen op oudere vrijwilligers is het belangrijk om diversiteit aan te brengen.’

Lees hier het gehele artikel.

>Ben je vrijwilligers coördinator en zoek je een betaalbare én praktisch ingestoken cursus?
Dan is de online cursus ‘Vrijwilligerscoördinatie’ Iets voor jou> Hier meer info.

*Bron: Volkskrant